Niniejsza strona wykorzystuje pliki cookie. Cookie to drobny plik wysyłany przez stronę www i przechowywany w pamięci Państwa przeglądarki internetowej. Wykorzytywane przez nas pliki cookie nie umożliwiają Państwa identyfikacji, używamy ich jedynie w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Przeglądanie strony bez uprzedniej zmiany ustawień Państwa przeglądarki internetowej oznacza zgodę na instalację plików cookie w pamięci Państwa przeglądarki. Poprzez zmianę ustawień przeglądarki mogą Państwo zapobiec instalacji plików cookie. Klikając w odpowiedni link znajdą Państwo instrukcje dla następujących przeglądarek: chrome | firefox | IE | opera.
  1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Ocena użytkowników:  / 10
SłabyŚwietny 

Jak uzyskać alimenty z zagranicy?


Współcześnie coraz częściej dochodzi do sytuacji kiedy to osoba uprawniona do alimentacji i zobowiązany do niej mają miejsce zamieszkania w dwóch różnych państwach. Powstaje zatem kluczowe pytanie: do sądu którego państwa należy wnieść pismo procesowe wszczynające postępowanie w sprawach o alimenty. Błędne oznaczenie sądu oraz wniesienie pisma do sądu niewłaściwego będzie skutkowało jego odrzuceniem i nie rozpoznaniem sprawy. Ustalenie właściwego sądu nie jest zadaniem prostym i w niektórych przypadkach może sprawić problem nawet prawnikom. Powyższe wynika z faktu, że do prawidłowego ustalenia właściwego sądu wymagana jest znajomość nie tylko prawa polskiego, ale także prawa międzynarodowego, w tym prawa wspólnotowego.

W przypadku prawa polskiego podstawowe informacje dotyczące jurysdykcji w sprawach alimentacyjnych znajdują się w dwóch ustawach: Kodeksie postępowania cywilnego i Prawie prywatnym międzynarodowym. Należy jednak pamiętać o tym, że w sprawach transgranicznych (międzynarodowych) pierwszeństwo przed regulacjami krajowymi wymienionymi w zdaniu poprzednim będą miały zawsze umowy miedzynarodowe. Zasada stosowania umów międzynarodowych przed prawem wewnętrznym państw powoduje konieczność dobrej znajomości przede wszystkim prawa międzynarodowego. Przykładowo jeżeli uprawniony do alimentów zamieszkuje w Polsce a zobowiązany do alimentów w Hiszpanii, to zanim spojrzymy do prawa polskiego należy sprawdzić czy Polska i Hiszpania nie podpisały umowy międzynarodowej, w której uregulowały jaki sąd będzie właściwy dla rozpoznania sprawy o alimenty. W podanym przykładzie zarówno Polska jak i Hiszpania są członkami Unii Europejskiej, dlatego też odpowiedź do którego sądu należy wnieść pismo wszczynające postępowanie znajdziemy w prawie wspólnotowym (Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z 18 grudnia 2008 r.). Powyższa reguła będzie miała także zastosowanie pomiędzy innymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej (z wyłączeniem Wielkiej Brytanii). Wcale nierzadko zdarzają się jednak przypadki, w których jedna ze stron postępowania ma miejsce zamieszkania w państwie, które nie jest członkiem Unii Europejskiej. W takich sytuacjach należy przede wszystkim sprawdzić czy oba państwa mają podpisaną umowę dwustronną w zakresie dochodzenia roszczeń alimentacyjnych. Polska w chwili obecnej ma podpisane umowy o pomocy prawnej m.in. w sprawach cywilnych z Białorusią, Ukrainą i Federacją Rosyjską. Jeśli Polski nie łączy żadna umowa międzynarodowa z państwem, w którym zamieszkuje druga strona postępowania, należy skorzystać z odpowiednich regulacji krajowych i na ich podstawie ustalić, który sąd będzie sądem właściwym do wniesienia pisma wszczynającego postępowanie w sprawach o alimenty.

Ustalenie właściwego sądu, do którego należy złożyć pismo wszczynające postępowanie w sprawach o alimenty to nie jedyna konieczność w postępowaniu o charakterze transgranicznym. Równie ważne, a z punktu widzenia kształtowania się samego uprawnienia nawet ważniejsze, jest ustalenie prawo materialne którego państwa znajdzie zastosowane w trakcie postępowania. Intuicja podpowiada, że powinno być to prawo sądu który jest właściwy do rozpoznania sprawy, jednakże może zdarzyć się i tak, że sąd właściwy jednego państwa członkowskiego będzie rozpoznawał sprawę na podstawie przepisów dotyczących obowiązku alimentacyjnego innego państwa członkowskiego. Posługując się przykładem, w którym dziecko zamieszkuje (miejsce zwykłego pobytu) w jednym państwie – np. w Polsce, a ojciec dziecka zamieszkuje (miejsce zwykłego pobytu) w drugim państwie – np. w Hiszpanii, może dojść do następujących sytuacji:

  • Jeśli dziecko (reprezentowane przez przedstawiciela ustawowego) wniesie pozew o alimenty od ojca do polskiego sądu w oparciu o art. 3 pkt b (Rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z 18 grudnia 2008 r. – dalej Rozporządzenie) to wtedy zgodnie z art. 3 ust. 1 (Protokołu o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych z dnia 23 listopada 2007 r. – dalej Protokół) sąd polski będzie orzekał w oparciu o prawo polskie;
  • Jeśli ojciec dziecka wniesie pozew o alimenty od dziecka do polskiego sądu w oparciu o art. 3 pkt a Rozporządzenia to wtedy zgodnie z art. 3 ust. 1 Protokołu sąd polski będzie orzekał w oparciu o prawo hiszpańskie;
  • Jeśli dziecko (reprezentowane przez przedstawiciela ustawowego) wniesie pozew o alimenty od ojca do hiszpańskiego sądu w oparciu o art. 3 pkt a Rozporządzenia to wtedy zgodnie z art. 3 ust. 1 Protokołu sąd hiszpański będzie orzekał w oparciu o prawo polskie;
  • Jeśli ojciec dziecka wniesie pozew o alimenty od dziecka do hiszpańskiego sądu w oparciu o art. 3 pkt b Rozporządzenia to wtedy zgodnie z art. 3 ust. 1 Protokołu sąd hiszpański będzie orzekał w oparciu o prawo hiszpańskie.

Podsumowując:

Sądem właściwym do rozpoznania spraw dotyczących zobowiązań alimentacyjnych jest sąd zwykłego miejsca pobytu pozwanego - art. 3 pkt a Rozporządzenia lub sąd zwykłego miejsca pobytu wierzyciela (uprawnionego do alimentów) – art. 3 pkt b Rozporządzenia.

Prawem właściwym dla zobowiązań aliementacyjnych jest prawo państwa, w którym wierzyciel (uprawniony do alimentów) ma miejsce zwykłego pobytu – art. 3 ust. 1 Protokołu.

Przedstawione powyżej przykłady nie wyczerpują wszystkich możliwości, obrazując jedynie te występujące w praktyce najczęściej (dotyczą sytuacji w ramach państw członkowskich), należy zatem wspomnieć, że możliwe są dalsze modyfikację, których wystąpienie zależeć będzie od zindywidualizowanego stanu faktycznego.

Przez wzgląd na dużą złożoność prawną powyższych zagadnień, zdecydowanie zalecamy skorzystanie z pomocy wykwalifikowanego prawnika przy dochodzeniu alimentów od osoby zamieszkałej za granicą.

Masz pytania lub potrzebujesz pomocy prawnej - skontaktuj się z nami:  Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.